Η ιατρική κάνναβη έχει ανεπιθύμητες καρδιαγγειακές επιδράσεις; Αντώνιος Παπακωνσταντίνου Περίληψη Με βάση τις συνεχώς αυξανόμενες ενδείξεις ότι η χρήση κάνναβης σχετίζεται με δυσμενείς καρδιαγγειακές επιδράσεις, αναμφίβολα τίθενται ερωτήματα σχετικά με την ασφάλεια του φαρμάκου για ιατρικές χρήσεις. Εισαγωγή Η κάνναβη ήταν ένα από τα πρώτα φυτά
που καλλιεργήθηκαν από τον άνθρωπο και η πρώτη της χρήση μπορεί να εντοπιστεί
στην αρχαία Κίνα, όπου τα στοιχεία δείχνουν ότι χρησιμοποιήθηκε για ιατρικούς
σκοπούς από περίπου το 2.700 π.Χ. και για υφάσματα και άλλες χρήσεις ήδη από
το 4.000 π.Χ. Αν και το φυτό περιέχει εκατοντάδες
ενώσεις, οι δύο πιο καλά μελετημένες είναι η τετραϋδροκανναβινόλη (THC) και η
κανναβιδιόλη (CBD). Στα τέλη της δεκαετίας του 1980 και
στις αρχές της δεκαετίας του 1990, ως σημείο δράσης της κάνναβης
αναγνωρίστηκαν δύο κύριοι υποδοχείς κανναβινοειδών, ο CB1 και ο CB2, που
αποτελούν μέρος του ενδοκανναβινοειδούς συστήματος (Kendall και Yudowski, 2017). Ενώ η THC είναι η κύρια ψυχοδραστική
ένωση στην κάνναβη η οποία δημιουργεί την αίσθηση ευφορίας, την τελευταία
δεκαετία η CBD έχει χρησιμοποιηθεί ευρέως στη θεραπευτική. Οφέλη
και δυσμενείς επιπτώσεις της κάνναβης Μια μετα-ανάλυση του 2021 (Wang et al 2021)
κατέληξε στο συμπέρασμα ότι υπάρχει μέτρια έως υψηλή βεβαιότητα πως η ιατρική
κάνναβη ή τα κανναβινοειδή επιφέρουν μικρή έως ελάχιστη βελτίωση στην
ανακούφιση από τον πόνο, τις φυσικές δραστηριότητες και την ποιότητα του
ύπνου σε ασθενείς με χρόνιο μη καρκινικό πόνο ή πόνο σχετιζόμενο με καρκίνο. Αν
και η χρήση ιατρικής κάνναβης έχει συσχετισθεί με αρκετές ανεπιθύμητες
ενέργειες όπως γνωστική έκπτωση,
έμετο, υπνηλία και μειωμένη προσοχή, έχουν ελάχιστα μελετηθεί τυχόν
ανεπιθύμητα καρδιαγγειακά (CV) επεισόδια. To
2020 σε έκθεση της Αμερικανικής Καρδιολογικής
Εταιρείας (AHA) αναφέρεται ότι «συνολικά, τα στοιχεία εξακολουθούν να είναι
ασαφή για τη χρήση κάνναβης και τις επακόλουθες δυσμενείς καρδιαγγειακές
εκβάσεις» και απαιτούνται προσεκτικά σχεδιασμένες προοπτικές μελέτες για να
εξεταστεί αυτό το θέμα περισσότερο λεπτομερώς (Page et al 2020). Από τη δημοσίευση της έκθεσης της
AHA, στα τρία χρόνια που μεσολάβησαν, έχουν έρθει στο φως περισσότερα
στοιχεία, τα οποία υποδηλώνουν ότι η χρήση κάνναβης έχει δυσμενείς επιδράσεις
στο καρδιαγγειακό. Σε μια πρόσφατη
περίληψη στο Journal of the Society for Cardiovascular Angiography and
Interventions (Vyas et al
2023), οι συγγραφείς διαπίστωσαν ότι οι χρήστες κάνναβης διέτρεχαν
περισσότερο από τρεις φορές μεγαλύτερο κίνδυνο να εμφανίσουν περιφερική
αρτηριοπάθεια από τους μη χρήστες (Odds ratio, OR = 3,68, p<0,001). Ωστόσο, δεν υπήρξε αυξημένος κίνδυνος για οποιαδήποτε
μεταγενέστερη χειρουργική παρέμβαση ή αυξημένη θνησιμότητα από την περιφερική
ισχαιμία.
Επιπρόσθετα περαιτέρω μελέτη αποκάλυψε ότι
οι χρήστες κάνναβης διέτρεχαν σημαντικά υψηλότερο κίνδυνο εμφράγματος του
μυοκαρδίου (OR = 3,33, p <0,001) και αυξημένη πιθανότητα να χρειαστούν
διαδερμική στεφανιαία παρέμβαση κατά τη διάρκεια της νοσηλείας. OR = 1,76, p <0,001). Επιπλέον,
οι χρήστες διέτρεχαν σημαντικά αυξημένο κίνδυνο θνησιμότητας από κάθε αιτία
κατά τη διάρκεια της νοσηλείας (OR = 14,77, p <0,001). Η χρήση κάνναβης αυξάνει επίσης τον
κίνδυνο αρρυθμιών και συγκεκριμένα κολπικής μαρμαρυγής καθώς και μυοκαρδιακής
βλάβης σε άτομα χωρίς προϋπάρχουσα καρδιαγγειακή νόσο (Lin et al 2022) Μια πλέον πρόσφατη μετα-ανάλυση
μελετών παρατήρησης που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Toxicology Reports (Theerasuwipakorn et al, 2023) έδειξε ότι η χρήση κάνναβης αυξάνει τον κίνδυνο οξέος
εμφράγματος του μυοκαρδίου, εγκεφαλικού και γενικά οποιουδήποτε ανεπιθύμητου
καρδιαγγειακού συμβάματος. THC
έναντι CBD Σήμερα είναι πλέον τεκμηριωμένο πως
υπάρχουν σοβαρές ανεπιθύμητες επιδράσεις της χρήσης κάνναβης στο
καρδιαγγειακό σύστημα. Υπάρχει όμως ο
περιορισμός ότι οι περισσότερες μελέτες προέρχονται από άτομα που αναφέρουν
ψυχαγωγική χρήση κάνναβης. Έτσι η έρευνα επικεντρώθηκε στις δυσμενείς
καρδιαγγειακές επιδράσεις της THC, ενώ η ιατρική κάνναβη βασίζεται κατά κύριο
λόγο στη CBD. Επί του παρόντος υπάρχει σχετική
έλλειψη στοιχείων αναφορικά με τις επιδράσεις στο καρδιαγγειακό σύστημα της
φαρμακευτικής κάνναβης, οι διαθέσιμες πληροφορίες όμως είναι καθησυχαστικές.
Υπάρχουν μάλιστα και κάποια ευρήματα που συνηγορούν πως η CBD έχει αντιφλεγμονώδεις και αντιοξειδωτικές
ιδιότητες που ενδεχόμενα έχουν θετική επίδραση στο καρδιαγγειακό. Οι περισσότερες από αυτές τις μελέτες
προέρχονται από ασθενείς με υπέρταση.
Για
παράδειγμα, μια μελέτη για τη χρήση φαρμακευτικής κάνναβης σε ηλικιωμένους
υπερτασικούς που δημοσιεύθηκε στο European Journal of Internal Medicine,
διαπίστωσε ότι μετά από τρεις μόνο μήνες χρήσης κυρίως ελαίου κάνναβης,
υπήρξε σημαντική πτώση της αρτηριακής πίεσης. Μπορούμε να πούμε ότι οι μέχρι σήμερα
μελέτες είναι σε μεγάλο βαθμό θετικές και δεν δείχνουν επιβλαβείς επιπτώσεις
στην καρδιά από τη θεραπευτική χρήση κάνναβης. Όμως μια πρόσφατη ανάλυση από τη Δανία είχε διαφορετικά
ευρήματα. Συγκεκριμένα η Δανέζικη
ομάδα εξέτασε τις πιθανές ανεπιθύμητες καρδιακές επιδράσεις της CBD όταν
χρησιμοποιείται για τη διαχείριση του χρόνιου πόνου. Τα ευρήματά τους
έδειξαν 64% αυξημένο κίνδυνο αρρυθμιών μεταξύ των χρηστών CBD σε σύγκριση με
τους μη χρήστες (Holt et al 2022) Επομένως, ενώ έχει αναγνωριστεί ότι η
ψυχαγωγική χρήση της κάνναβης σχετίζεται με επιβλαβείς επιπτώσεις στο
καρδιαγγειακό σύστημα, αυτό φαίνεται πως είναι λιγότερο πιθανό με την ιατρική
κάνναβη. Ωστόσο,
απαιτούνται επειγόντως λεπτομερείς έρευνες για την σαφέστερη οριοθέτηση των
καρδιαγγειακών κινδύνων που σχετίζονται με τη χρήση φαρμακευτικής κάνναβης. Summary Has medical cannabis adverse cardiovascular effects?. Anthony
Papaconstantinou Based on the ever-increasing evidence that cannabis use
is associated with adverse cardiovascular effects, questions are undoubtedly
being raised about the drug's safety for medical uses. Βιβλιογραφία Abuhasira
R, Havv Ysm Leiba M. Cannabis is associated with blood pressure reduction in
older adults - A 24-hours ambulatory blood pressure monitoring study Eur J
Intern Med 2021 Apr;86:79-85.
doi: 10.1016/j.ejim.2021.01.005 (Abstract) Holt A,
Strange JE, Rasmussen PV. Cardiovascular risk following cannabinoid treatment
for patients with chronic pain European Heart Journal, Volume 43, Issue Supplement_2,
October 2022, ehac544.2731, https://doi.org/10.1093/eurheartj/ehac544.2731 (Full
text) Kendall DA,
Yudowski GA. Cannabinoid
Receptors in the Central Nervous System: Their Signaling and Roles in Disease
Front Cell Neurosci, 2017, doi:
10.3389/fncel.2016.0029 (Full text) Lin AL, Nah G, Tang JJ. Cannabis, cocaine, methamphetamine,
and opiates increase the risk of incident atrial fibrillation Eur Heart J,
2022 Dec 14;43(47):4933-4942. doi:10.1093/eurheartj/ehac558. (Full
text) Page RL 2nd, Allen LA, Kloner RA et
al. Medical
Marijuana, Recreational Cannabis, and Cardiovascular Health: A Scientific
Statement From the American Heart Association Circulation, 2020 Sep 8;142(10):e131-e152.
doi: 10.1161/CIR.0000000000000883. (Full
text) Theerasuwipakorn
N, Prechawat S, Chokesuwattanaskul R. Cannabis and adverse cardiovascular
events: A systematic review and meta-analysis of observational studies. Toxicol
Rep 2023
Apr 25;10:537-543. doi: 10.1016/j.toxrep.2023.04.011. (Full text). Vyas H,
Jain H, Benz M. C-31 | Impact of Marijuana Use on Prevalence and
Interventions in Peripheral Artery Disease. JSCAI, 2023, DOI:https://doi.org/10.1016/j.jscai.2023.100817 (Abstract) Wang L,
Hong PJ, May C et al. Medical cannabis or cannabinoids for chronic non-cancer
and cancer related pain: a systematic review and meta-analysis of randomised
clinical trials. BMJ, 2021 Sep 8;374:n1034. doi: 10.1136/bmj.n1034.(Abstract) ►
Επιστροφή στην πρώτη σελίδα του IDEA Medical Newsletter Προειδοποίηση
Το περιεχόμενο του IDEA MEDICAL NEWSLETTER είναι επιστημονικό και απευθύνεται σε γιατρούς και λοιπούς επαγγελματίες υγείας. Σε καμιά περίπτωση δεν πρέπει να χρησιμοποιηθεί από πρόσωπα που δεν έχουν τα προσόντα νόμιμης άσκησης του ιατρικού επαγγέλματος για οποιαδήποτε θεραπευτική ή διαγνωστική εφαρμογή. |
||
|
|
